„Димитрие Чуповски“ бр.13, 1000 Скопје +38923244000 ic@mchamber.mk

Од групациите

19 Ноември – Светски ден на женското претприемништво

19.11.2026

| Новости

Женското претприемништво не е само прашање на еднакви можности – тоа е неискористен економски потенцијал

Жените се важен двигател на економскиот развој, иновациите и создавањето нови работни места. Но, за нивниот потенцијал да се претвори во поголемо учество во економијата, потребни се еднакви можности, подобар пристап до финансии и поддршка за развој на бизнисите.

Што покажуваат податоците за Северна Македонија?

  • Жените сочинуваат 50,4% од населението, но во 2024 година претставувале само 23,3% од претприемачите
  • Стапката на вработеност кај жените изнесувала 49,6%, наспроти 66% кај мажите
  • Според Светската банка, во 2023 година само 20,6% од фирмите имале женско учество во сопственоста, а 16,4% имале жена на позицијата главен менаџер
  • Позитивен тренд е растот на бројот на женски компании со позитивни финансиски резултати, од 73 во 2022 на 83 во 2024 година

Од успешни приказни до системска поддршка

Приказната на Вангелина Пармачка од Будинарци, Беровско, која во 2026 година беше избрана меѓу 100-те жени херои на Организацијата за храна и земјоделство на Обединетите нации (ФАО), е пример за придонесот на жените во земјоделството и руралниот развој.

Нејзината работа покажува дека жените не се само важен дел од производството и економијата, туку и носители на промени во своите заедници. Преку здружување и заедничко застапување, жените земјоделки придонесуваат за подобри услови за работа, инвестиции и социјална сигурност.

Но, покрај знаењето, посветеноста и претприемачкиот дух, на жените им се потребни и достапни финансиски инструменти за да можат да инвестираат и да ги развиваат своите бизниси.

SAFE – нова можност за женското претприемништво

Во таа насока, особено значајна е регионалната иницијатива SAFE – Sustainable Access to Finance for Entrepreneurship, поддржана од Европската Унија, преку Cassa Depositi e Prestiti (CDP) и Banca Etica.

Иницијативата предвидува мобилизирање на микрофинансиско портфолио од 30 милиони евра во шест земји од Западен Балкан, вклучително и Северна Македонија, со цел да се подобри пристапот до финансии за микро и малите бизниси, особено за оние управувани од жени и млади претприемачи.

Механизмот функционира преку македонските небанкарски финансиски и микрокредитни институции, кои средствата од иницијативата ги пласираат како кредити до компаниите. На овој начин, бизнисите добиваат дополнителни можности за финансирање на набавка на опрема, проширување на производството, воведување нови технологии, дигитализација и инвестиции во енергетска ефикасност и зелена трансформација.

Токму ваквите инструменти се важни за да им се овозможи на жените претприемачи да го направат следниот чекор – од започнување бизнис до негово одржливо проширување и раст.

Што е потребно за понатамошен напредок на женското претприемништво?

За да се создадат подобри услови за раст и развој на бизнисите управувани од жени, потребен е координиран пристап кој ќе ги поврзе финансиската поддршка, едукацијата, деловното поврзување и институционалната поддршка.

Стопанската комора на Северна Македонија, преку своите активности, членството и соработката со домашни и меѓународни партнери, придонесува кон создавање можности за жените претприемачи преку:

🔹 Подобрување на пристапот до финансии – информирање и поврзување на компаниите со достапни финансиски инструменти, вклучително и иницијативи како SAFE, кои овозможуваат дополнително кредитирање преку микрофинансиските институции

🔹 Менторство и деловна едукација – обезбедување пристап до знаење, практични информации, обуки и можности за размена на искуства

🔹 Вмрежување и деловно поврзување – отворање можности за соработка, воспоставување нови деловни контакти и поврзување со потенцијални партнери и пазари вклучително и преку ЕЕН мрежата

🔹 Поголема видливост и застапување – афирмирање на жените претприемачи и нивно активно вклучување во дијалогот за економските политики и мерките за поддршка на бизнисот

Покрај тоа, потребна е поголема поддршка за жените кои развиваат бизниси во производството, земјоделството, технологијата и иновативните сектори, како и политики и институционални механизми што ќе ги препознаат нивните специфични потреби.

Женското претприемништво не треба да биде ограничено на мали бизниси и традиционални сектори. Жените треба да имаат еднакви можности да создаваат компании со висок потенцијал за раст, да инвестираат, да иновираат и активно да учествуваат во економската трансформација.

Инвестирањето во женското претприемништво е инвестирање во посилна, поинклузивна и поотпорна економија.