Актуелно / Стопанска комора на Македонија
   
Успешни приказни
14.10.2019 👁 Прочитано: 720

КАКО ДА СЕ ВРАТИ ЗАГУБЕНАТА ГЕНЕРАЦИЈА ИСЕЛЕНИЦИ И ШТО ПРЕЗЕМА ДРЖАВАТА ПО ОВА ПРАШАЊЕ


Се поголемото внимание што се посветува на иселувањето на младите е сосема разбирливо со оглед на интензитетот на емиграцијата и обесхрабрувачките изгледи за демографската иднина на една земја. Сепак, повеќе видливи резултати ќе бидат тешко да се постигнат со симболични гестови и безживотни стратегии. Како и нашата земја, многу други европски земји се соочуваат со проблемот со емиграцијата, а некои од нив излегоа со многу конкретни проекти за да ги вратат. Како што порано земјите се натпреваруваа во привлекување странски инвеститори, денес тие се борат да станат привлечни за сопствените луѓе кои ја напуштија земјата.

Во потрага по работа, милиони млади луѓе од земји погодени од економска криза патуваа во побогатите делови на ЕУ во текот на изминатата деценија, најчесто во Германија. Многумина денес се враќаат дома затоа што невработеноста повеќе не е толку голема, згора на тоа, поголем проблем е да се пополнат работните места. Иако многу од овие нови работни места се привремени и недоволно платени, владите на Шпанија, Португалија и Полска веруваат дека можат повторно да им понудат на своите сонародници добра перспектива. Во јули годинава, шпанската влада и приватната организација Волвемос, основана во 2016 година со намера да ја вратат „изгубената генерација“, започнаа двогодишната пилот-програма за враќање наречена „Plan de retorno“.

Програмата содржи 50 мерки што ја прават Шпанија привлечно место за развој на личен и професионален живот. Таа е финансиран од шпанската влада со 24 милиони евра, со логистичка поддршка обезбедена од Волвемос. Овој национален план, предложен од Министерството за вработување, миграција и социјална сигурност, во соработка со уште 10 други министерства, се базира на постојните иницијативи на локално ниво кои на многу начини го поттикнуваат враќањето на иселениците.

БИЗНИС МОЖНОСТИ

На неодамнешната средба во Шпанскиот културен центар во Берлин, организирана од Волвемос, на иселениците им се обрати високиот владин претставник Агустан Торес. Едно од првите прашања што беше поставено од страна на околу 50 млади иселеници, беше „што ако решиме да се вратиме во наредните три недели“. Според Волвемос, 10.895 иселеници сакаат да се вратат дома, имаат огласено 527 понуди за работа и досега успеале да вратат 500 луѓе.

Планот на шпанската влада нуди голем број на стимулации, како што се поедноставени процедури, консултантски услуги, објавување на деловни можности и поддршка за претприемништво. Услугите што им се достапни вклучуваат консултации по пат на Skype, семинари и финансиска помош. Клучен дел од програмата е создавање едношалтерски центар за информации и документи што ќе им требаат на луѓето во случај да решат да се вратат, да помогнат во дизајнирање на нивните лични кариери и да се поврзат со компании. Мерките вклучуваат и систем на стимулации за школарини за продолжување на истражувањето во Шпанија, како и месечни бонуси за самовработените работници за поттикнување на претприемништво. Со оваа програма, шпанската влада очекува околу 24.000 луѓе да имаат корист од програмата.

Соседната Португалија има слично искуство како Шпанија. Земја со околу 10 милиони луѓе, во време на економската криза ја напуштија околу половина милион или пет проценти од населението. Но, од 2017 година, бројот на повратници е исто така поголем од оние што ја напуштаат земјата. Владата започна програма што нуди почетна финансиска помош на повратниците до 6.500 евра. Меѓутоа, оние кои сакаат да започнат свој бизнис, можат да добијат заем за стимулација.

Меѓу земјите кои посилно се ангажираа во своите емигранти во последните години е Полска, особено по одлуката за напустање на унијата од страна на Велика Британија, каде живеат скоро еден милион Полјаци, но и затоа што властите сакаат слободни места да ги пополнат со своите сонародници, а не имигрантите од далечни земји. Минатиот март, владата го донесе проектот „Polskie Powroty“, чија цел беше првенствено да ги охрабри научниците и останатите високо образувани кадри да се вратат дома и да работат во високообразовни институции и истражувачки институти. Програмата треба да создаде оптимални услови за нивно враќање, вклучувајќи плати на европско ниво, преместување, прилагодување кон нови работни места и формирање на проектни тимови. Наменет е за научници кои имаат полско државјанство и докторат и имаат работено во истражувачки институции во странство најмалку две години.

ИНТЕНЗИТЕТОТ НА ЕМИГРАЦИЈАТА ПАЃА

Истражувањата покажуваат дека личните причини, квалитетот на животот и целокупното социјално чувство се исто така многу важни за да се донесе одлука од страна на оние кои ја напуштиле земјата да се вратат.

На старите мигранти, иселениците од втора и трета генерација ќе им биде тешко да се вратат затоа што веќе се„ вкоренија “во земјите во кои отидоа. Најлесно е да се постигнат резултати во случајот со оние што неодамна заминаа, последните пет до шест години .

УЧИМЕ ПОЛЕКА ОД ДРУГИТЕ

За да се мотивираат луѓето да се вратат, треба да видиме што прават другите и што е применливо за нас, со оглед на нашите специфичности.  Реалноста е дека во земјата приватниот сектор е премал, односно јавниот сектор, јавните компании и со тоа влијанието на државата врз економијата е преголемо. Само приватниот сектор е во состојба да создаде повеќе работни места на долг рок, без кои е тешко да се очекува значително враќање на луѓето.
Покрај обезбедувањето попросперитетна економија што ќе им понуди работни места на иселениците, истражувањата покажаа дека Македонија ја мачат некои други специфики на кои треба да работат политичарите, пред се состојбата во општеството. Нивното заминување во најголем дел е предизвикано од „проблеми што произлегуваат од општите социјални и политички околности“, незадоволството од општата состојба и социо-политичката клима во земјата. На второ место се трудот и социјалните причини, за кои најчесто се смета дека се главните причини за емиграцијата, а третата група се лични мотиви.

Васко Ристовски, самостоен советник во Стопанската комора на Македонија
преземено од -
https://novac.jutarnji.hr/aktualno/kako-vratiti-izgubljenu-generaciju-iseljenika-i-sto-po-tom-pitanju-radi-hrvatska/9447248/

КАКО ДА СЕ ВРАТИ ЗАГУБЕНАТА ГЕНЕРАЦИЈА ИСЕЛЕНИЦИ И ШТО ПРЕЗЕМА ДРЖАВАТА ПО ОВА ПРАШАЊЕ
КАКО ДА СЕ ВРАТИ ЗАГУБЕНАТА ГЕНЕРАЦИЈА ИСЕЛЕНИЦИ И ШТО ПРЕЗЕМА ДРЖАВАТА ПО ОВА ПРАШАЊЕ
КАКО ДА СЕ ВРАТИ ЗАГУБЕНАТА ГЕНЕРАЦИЈА ИСЕЛЕНИЦИ И ШТО ПРЕЗЕМА ДРЖАВАТА ПО ОВА ПРАШАЊЕ